A  B
 C  D
 E  F
 G  H
GA
GE
GEM
GI
GO
GR
 I  J
 K  L
 M  N
 O  P
 Q  R
 S  T
 U  V
 W  X
 Y  Z

gnstok

zn (ne), mv: gnstokke - verklw: gnstokske (e)

1. Wandelstok, letterlijk een stok die gebruikt wordt om "te gaan".

A'k mene gnstok bij[j] m voel ek mij veul geruster - a'k em ni bij[j] m m ek altij schrik oem te valle. = Als ik mijn wandelstok bij heb, voel ik me stukken geruster - zonder heb ik vaak angst om te vallen.

 

gaas

zn (`t), mv: -

1. Gas.

Kokte glle[n] oep lektrik of m gaas? = Koken jullie met een elektrisch vuur of met een gasvuur.

Kom joeng! Trapt oep zene sjt! Gaas geeve! = Komaan man! Duw het gaspedaal in! Gas geven!

 

gaat

bijv nw, stofnaam

1. Gemaakt van goud of met goud bedekt.

Dijn ej nen tant van gaat. = Hij heeft een gouden tandprothese.

 

zn (`t), mv: -

2. Goud, chemisch element, stofnaam.

Ne rink in gaat. = Een gouden ring.

 

3. Bedekt met of gemaakt van goud.

Da's ijlem in `t gaat. = Dat is helemaal vervaardigd van goud.

Een brazjelt ojt gaat. = Een gouden armband.

 

gaave

bijv. nw, geen tvgl.

1. Gemaakt van goud of met goud bedekt.

Ne gaave[n] tant. = Een met goud bedekte tandprothese.

Dij dnkt zeeker dattem ne gaave[n] ej? = Die man heeft een z hoge dunk van zichzelf, dat hij denkt zich alles te kunnen veroorloven.

Ze viere[n] eele gaave zjubbelee. = Ze vieren hun 50ste huwelijksverjaardag.

 

 

gaffele

ww, verv: gaffel - gaffelde - gegaffeld

1. Schrokkerig grote hoeveelheden eten. Komt van het gebruik van de gaffel: een soort van hooivork waarmee telkens een grote hoeveelheid op de hooikar kan worden geschept.

Zie dij sloeker naa s zitte gaffele! E[n] ej persies al een ment gijn eete nemij gezien! = Zie hem daar zitten schrokken! Het lijkt net of hij in geen maand eten gekregen heeft!

 

galtteke

zn (e), =verklw, mv: galttekes

1. Wafeltje, rond of rechthoekig van vorm. Tussen twee van deze wafeltjes worden n of meer bollen ijsroom gelegd, om op die manier het ijsje te consumeren. [>Fr. galette = ronde platte koek, scheepsbeschuit]

Gde gij n 't krmkarreke? Twij toorekes n drij galttekes! = Ga jij naar het ijskarretje? Breng je voor mij twee hoorntjes en drie galettes mee?

gallosje

zn (de), =mv, verklw: gallosjskes

1. Overschoenen. [>Fr. galoches]

M[j] al dij regen kunde bejter aa gallosje[n] ndoen, in plets van die sandallekes. = Door de gevolgen van de aanhoudende regen kan je beter bottines dragen dan sandalen.

 

2. Figuurlijk gebruikt om minder elegante schoenen te beduiden.

Zllefs al drgt die de fnste iltsjes, dn zn 't nog persies gallosje. = Zelfs met de fijnste schoenen ziet zij er nog altijd even on-elegant uit.

 

 

gaml

zn (een), mv: gamlle - verklw: gamlleke (e)

1. Etensblik, eetketeltje, dat vooral wordt gebruikt door soldaten of jeugdgroepen als ze op kamp gaan. Het bestaat uit een balkvormig blik, meestal met passend deksel, waaraan een uitklapbaar handvat zit. Op die manier voorkomt men de handen te branden, als er warme spijzen in worden gedaan. Het etensblik wordt zowel gebruikt om soep uit te eten, als andere bereidingen. [>Fr. gamelle] [>Sp. gamella]

'k Gn agaa men gaml ojt mene kitsak pakke, n men eeten len in  de vltkeuke. = Ik haal snel het etensblik uit mijn rugzak, en haal eten in de veldkeuken.

 

As m'oep kamp gn m de scoots, eete me natuurlijk ojt gamlle. Zied ons dr al m talloore soekele? = Als we met de scouts op kamp zijn, eten we uit een blikken keteltje. Zie je ons daar al borden (en alle nadelen ervan) gebruiken?

 

2. Ook figuurlijk: doordat een gaml uit blik is, en dat dit etensblik in alle omstandigheden wordt meegenomen, krijgt het etensgerei al gauw deuken. Ondanks dat het blik best bruikbaar blijft, ziet het er vaak oud en gebruikt uit. Vandaar dat men de uitdrukking een aa gaml gebruikt om een ouder voorwerp aan te duiden, waaraan men duidelijk de tand des tijds herkent. Misschien wordt het woord ook gebruikt voor het Nederlandse woord "gammel"?

Noemde gij die[j] aa gaml nog nen ottoo? 't Rejgent ooveral binne n ge verstokt drij kijre zoveel naft as in ne nieven ottoo! = Noem jij die oude wagen nog een auto? Er zijn overal lekken, en het verbruik ligt drie maal zo hoog als bij een nieuwe wagen!

 

gank

zn (ne/de), verklw: gankske (e)

1. Doorgangsruimte, waar meestal meerdere deuren op uit komen.

Angt'aave frak m[r] n de kapstok in de gank. = Hang je jas maar in de vestiaire in de hal.

 

2. Manier van gaan, wijze van lopen.

Dij mns ej ne rre gank; persies of dat'em altij soempelt. = Die persoon heeft een rare manier van lopen, het lijkt net of hij voortdurend struikelt.

 

garaazj

zn (een), mv: garaazje - verklw: garaazjeke (e)

1. Garage, plaats om een auto te stallen.

Zt den ottoo m veu de poot van de garaazj. = Zet de auto maar voor de garagepoort.

Mijn garaazj s groot genoeg oem drij ottoos in te ztte. = Mijn garage is ruim genoeg om drie auto's te stallen.

 

2. Garage, autoherstelplaats.

'k Moet m menen ottoo n de garaazj want 'k m stukke. = Ik moet met de auto naar de garage, want er is een defect.

 

3. Plaats waar men auto's verkoopt, meestal bij merkdealers.

'k Zn verleej zondag n de garaazj van de Fort gewst, want k' paas oem van't jr ne nieve[n] ottoo te koope. = Vorige zondag ben ik naar de dealer van Ford geweest, want ik denk er over om dit jaar een nieuwe auto te kopen.

 

 

gardavoe

uitdrukking

1. Let op, hoor! Ik hou je in de gaten! [>Fr. garde--vous]

Da's naa al ijl den achternoen da'k aa moet zgge da ge stillekes moet zijn, n ge wilt ni lestere! A ge naa ni derkt lestert, dn krgde sebiet en goej rammeling! Gardavoe, ! = Dat is nu al de hele namiddag dat ik je zeg dat je stil moet zijn, en je wil maar niet luisteren! Als het nu niet onmiddellijk verandert, dan krijg je seffens een pak slaag! Let op, hoor!

 

gardevil

zn (ne), mv: gardevils

1. Politieman of veldwachter. [>Fr. garde-ville]

Lepe-lepe-lep de gardevil s d. = Volksliedje: haast je, want de politie komt er aan.

 

zegswijze

Gd ojt m'ne gardevil! = Ga uit de weg! Maak dat je wegkomt!

garijl

zn (e), mv: garijle - verklw: garijltsje (e)

1. Leidsel, gareel, halsjuk, getouw.

Veu da ge m e pjt kunt raa, moete ze garijl ndoen. = Vooraleer je een paard kan berijden, moet je opzadelen en zijn leidsel aandoen.

n a ge m den ont wilt gn wandelen, moet zen lis ndoen. En ijgelek s dad ook e garijl. = En als je de hond wil uitlaten, moet je hem een leidsel aandoen. Eigenlijk is dat ook een gareel.

 

 

 

gat

zn (e), mv: gatte / gte - verklw: gatteke/gotsje (e)

1. Opening, gat.

E[j] ej e gat in zen m gemokt. = Hij heeft zijn hemd gescheurd.

 

2. Meer volkse naam voor het achterste, de billen.

Iet van ze gat schidde. = Iets afwimpelen, proberen om iets niet te moeten doen.

St d toch ni zoo n oe gat te krabbe! = Wordt in meerdere betekenissen gebruikt, o.a.: draai niet rond de pot en zeg wat op je lever ligt.

M[j] aa gat oemstoempe wa da che maa anne rcht zt. = Letterlijk: met zijn achterste omver duwen, wat men net met de handen heeft rechtgezet. Deze uitdrukking kan worden gebruikt om de beperkte beschikbare ruimte aan te duiden, maar ook om de onhandigheid van iemand te bekritiseren.

M[j] een beneepe gat. = Angstig, niet goed durvend, wetende dat men schuld heeft aan iets.

Ojt e naa gat komme. = Tegen de zin iets betalen. Wordt meestal gezegd als men het heeft over iemand die gierig.

Die[j] ej gij zittend gat. = Ze is altijd in de weer, ze is voortdurend met iets bezig.

Dijn braave mns zaa ze gat nog wggeeve... zoone goezak! = Die brave man zou zelfs zijn achterste wegschenken ... zo een goed mens!

 

3. Ook figuurlijk.

E pakt ze gat in zen anne, n e[j] s er m wg! = Hij gaat weg! Hij pakt alles in en verlaat ons / de zaak! Hij stapt het af! Hij verdwijnt! Hij sluipt weg!

D vej'k ik me gat n, joeng! = Daar trek ik me niets van aan, kerel! Daar hou ik geen rekening mee, hoor!

Teege[n] aa gat! D zn aa bille 't dikst! = Daar kan je naar fluiten! Dat krijg je niet voor elkaar!

Ze gat dr = zich omkeren, zich omdraaien, weggaan.

'k Aa me gat nog niet gedrd of ze wren al trig kattekw n't ojtle. = Ik had me nog niet omgedraaid, of de rakkers haalden alweer kattekwaad uit.

Ge moet aa klijt s lte psse! 't Komt persies ojt et gat van e vrreke! = Je moet je jurk laten persen! Ze is helemaal gekreukt!

As gij bij den troep z, dn zelde nog dikkels paaze oe goe da g'et ie tojs ot! Da zal aa gatteke nogal s vre, s! = Als je je militaire dienstplicht volbrengt, zal je nog vaak beseffen hoe goed je het thuis wel had! Daar ga je flink moeten aan wennen / dat zal je vaak missen!

 

4. uitdrukking: achterimantzegatloope = Iemand volgen, iemand navolgen, iemand involgen, doen wat iemand zegt.

A ge naa paast da'k ik achter imantzegatgnloope oem iet gedn te krijge, dn dde't toch verkijrd veu, znne! = Als je nu denkt dat ik iemand naar de mond ga praten om er voordeel uit te halen, dan denk je echt wel verkeerd.

Ge moet ni achtermegatloope! Dad ellept ni! Va mij krgde niks, n dmee ojt! = Je moet me niet proberen te paaien, dat helpt niets. Van mij krijg je toch niks, en daarmee uit!

 

 

gatdrrem

zn (ne), mv: gatdrreme

1. Aars, darm aan de anus.

 

gatkrabber

zn (ne), mv: gatkrabbers - verklw: gatkrabberke (e)

1. Letterlijk iemand die voortdurend aan zijn achterste staat te krabben: Stt d ni zoo n aa gat te krabbe.

 

2. Wordt ook figuurlijk gebruikt om iemand aan te duiden die niet veel durft, of die altijd treuzelt.

St ni n aa gat te krabbe n doe vets! = Sta niet te treuzelen, ga verder.

 

gatlkker

zn (ne), mv: gatlkkers - verklw: gatlkkerke (e)

1. Vleier, mouwveger. Iemand die probeert door anderen te vleien iets voor mekaar te krijgen, of zijn eigen positie hierdoor te verbeteren. [>Nl. gatlikker]

Van gatlkkers z'm ie ni gedint. = Je moet niet proberen om ons te vleien, dat zal je niet helpen.

 

gattekltser

zn (ne), mv: gattekltsers - verklw: gattekltserke (e)

1. Slipjas, pandjesjas. Zo genoemd omdat de slippen van de jas regelmatig tegen de billen tikken. In het oude Nederlands sprak men vroeger ook van een kuitentikker!

As muziekmijster kwam m[j] e konsr altij[d] oep in ne gattekltser. = Als dirigent droeg hij bij een concert altijd een slipjas.

Zie ook: pittelejr

 

 

Laatste wijziging 15-06-2008 - Toevoegen afbeelding
06-06-2008 - Toevoegen afbeelding
23-02-2007 - Omzetting naar nieuwe stijl