Kelten - Engeland

Kelten van de Belgae migreren naar Engeland. Vanaf deze periode kent men ook daar het gebruik van munten, en past men een wiel tot bij het vervaardigen van potten in aardewerk.

In Gallia organiseren de Kelten zich meer en meer tot een hiërarchische maatschappijvorm.

Afrika

In Afrika beginnen de woestijnnomaden de dromedaris te gebruiken als rij- en lastdier. Op die manier komen handelswegen tot ontwikkeling.

Griekenland

In Griekenland begint men de techniek van vloerverwarming toe te passen in de gebouwen. Later wordt deze techniek - hypocaustum of hete lucht onder de vloer - overgenomn door de Romeinen, vnl. in badhuizen (thermen).

Midden Amerika

Ontstaan van de precolumbiaanse cultuur van de Mochica Indianen. Ze doen aan landbouw, met behulp van irrigatie van de velden; ook aan veeteelt en visserij. Voor de belevenis van hun religie richten ze zonnetempels en maantempels op.

Romeinse Rijk - Nepos - Caesar

Volkstribuun Apuleius Saturninus probeert opnieuw de eerder geplande akkerwet, met steun van Marius (voor de 6de maal herkozen). Het landtoewijzingsprogramma mislukt echter opnieuw, door het verzet van de patriciërs. De opstand wordt uiteindelijk onderdrukt door de senatoren en de ridders.

Cornelius Nepos (°100 vC +27 vC), Romeins schrijver van biografieën.

Gaius Julius Caesar (°100 vC +44 vC) wordt geboren. Hij schrijft later o.a. commentaren over zijn veldtochten in Gallië in "De Bello Gallico" en over de Burgeroorlog in "Bellum Civile".

Romeinse Rijk - Carus

Titus Lucretius Carus (°98 vC +55 vC), Romeins dichter. Hij schrijft "De rerum natura", waarin een uiteenzetting van de leer van Epicurus. Volgens Lucretius bevrijdt deze leer de mens van angst en bijgeloof.

Scythen - Indië

Scytische nomaden - de Sakas - trekken het noordwesten van India binnen. De stad Taxila (nu in Pakistan) wordt de hoofdstad van hun koninkrijk.

Romeinse Rijk - Etrusken

Tribuun Marcus Livius Drusus stelt voor om de landbouwwetten van de Gracchen te vernieuwen, de rechterplaatsen te laten bezetten door ridders, en burgerrechten te verlenen aan de Italische bondgenoten.

Hij wordt vermoord.

Dat is de aanleiding voor de Bondgenotenoorlog (tot 89 vC). De Bondgenoten stichten nl. een nieuwe staat, met als hoofdstad Corfinium (of Italica). Ze kiezen een eigen senaat met 500 leden.

Romeinse Rijk - Germanen

Poseidonos gebruikt voor de eerste keer de naam "Germanen". Caesar laat de term als gebruikelijk invoeren.

Romeinse Rijk - Etrusken

Lex Plautia Papiria: Rome verleent aan de Etrusken het Romeinse burgerschap. Hiermee stopt de Bondgenotenoorlog, maar houdt ook de cultuur van de Etrusken op te bestaan, door een geleidelijke romanisering.

Romeinse Rijk - Griekenland

Koning Mithridates VI de Grote (tot 84 vC) van het land van Pontus (aan de Zwarte Zee) begint de 1ste oorlog tegen de Romeinen. Hij vraagt de Grieken ook in opstand te komen tegen de Romeinen.

In hetzelfde jaar vindt het Bloedbad van Efese plaats: 80.000 Romeinen worden vermoord in Klein-Azië.

De leiding was opgedragen aan Sulla, maar het volk is het daar niet mee eens, en stelt Marius (andermaal) aan als hun leider. Sulla herovert Rome, en herstelt de macht van de senaat. Dan trekt Sulla naar Klein Azië ten strijde. Cinna en Marius keren terug naar Rome, en voeren er een schrikbewind tegen de patriciërs.

Romeinse Rijk - Catullus

Valerius Catullus (°87 vC +54 vC), Romeins lyrisch schrijver.

Romeinse Rijk - Crispus

Sallustius Crispus (°86 vC +35 vC), Romeins schrijver van o.a. "de Samenzwering van Catilina" en "Oorlog tegen Jugurtha".

Marius sterft.

Romeinse Rijk - Griekenland

Sulla neemt Athene in. Hij verslaat de troepen van Mithridates in Chaeronae / Orchomenes.

Romeinse Rijk - Flaccus

Quintus Horatius Flaccus (°85 vC +8 vC), Romeins dichter en schrijver van o.a. "Epoden". Hij is een zoon van een vrijgelaten slaaf, studeert in Rome en Athene. Hij wordt beschermd door Maecenas, die hem een landgoed schenkt. Hij schrijft o.a. "Oden", "Satiren" en "Brieven".

Romeinse Rijk - Griekenland

Sulla dwingt Mithridates tot de vrede van Dardanus: de laatste moet afstand doen van de gebieden die door de Romeinen werden veroverd, alsook zijn vloot. Als oorlogsschade moet hij bovendien 3.000 talenten betalen.

Romeinse Rijk - Griekenland

Sulla keert naar Rome terug. Zijn gouverneur - Licinius Murena - zorgt voor de naleving van de vrede van Dardanus, hoewel dit met de nodige strijd gebeurt in een 2de oorlog tegen Mithridates (tot 81 vC).

Romeinse Rijk - Griekenland

Op de terugweg naar Rome, verslaat Sulla de Marianen, de Samnieten en de Lucani, in de slag bij de Porta Collina. Sulla krijgt de bijnaam Felix (wat zoveel betekent als "gelukkige").

Pompejus verovert de provincies Sicilia en Africa.
Hij wordt beloond met een triomftocht en krijgt de bijnaam Magnus (de grote).

Sulla begint een echte dictatuur, die tot 79 vC zal duren. Hij laat 90 senatoren en 2.600 ridders doden. Hij herstelt de macht van de senaat, verhoogt het aantal questoren tot 20 en het aantal senatoren tot 600. De positie en de macht van de volkstribunen wordt verzwakt.